Otoyol Kuralları
Erişme Kontrollü Karayolu Nedir?
Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan, motorsuz araçların, traktörlerin ve iş makinelerinin giremediği, trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayoludur.
Temel Otoyol Kuralları
1) Otoyollardan yararlanmak ücrete tabiidir.
Otoyollarda geçiş ücreti uygulanır. HES (Hızlı Geçiş Sistemi) kullanılarak ödeme yapılır.
2) Otoyola girişte "hızlanma şeridi" çıkışta ise "yavaşlama şeridi" kullanılır.
Otoyola girerken hızlanma şeridinden faydalanılmalı, çıkarken ise yavaşlama şeridine geçilmelidir.
3) Otoyolda duraklamak, park etmek, geri gitmek, geri dönüş yapmak YASAKTIR.
Otoyollarda acil durumlar dışında duraklama ve park etme yasaktır. Geri gitmek ve geri dönüş yapmak kesinlikle yasaktır.
4) Otoyollarda aksine bir işaret yoksa en az hız (asgari) 40 km/saattir.
Otoyollarda asgari hız sınırı 40 km/saat, azami hız sınırı ise 120 km/saattir.
5) Kaza ve arıza gibi zorunlu hallerde taşıt emniyet şeridine alınarak işaretlenmelidir.
Emniyet şeridinde seyretmek yasaktır. Sadece acil durumlarda kullanılabilir.
Sürücü Belgeleri
Sürücü Belgeleri Hakkında
Sürücü belgeleri, sürücülerin hangi tür araçları kullanabileceğini belirleyen resmi belgelerdir. Her sınıfın kendine özgü şartları ve kullanım alanları bulunmaktadır.
Sürücü Belgesi Sınıfları
| SINIF |
KULLANDIĞI ARAÇ |
ARAÇ ÖZELLİKLERİ |
KAPSAMI |
DENEYİM |
SÜRE |
YAŞ ŞARTI |
| M |
Motorlu Bisiklet (Moped) (2-3-4 tekerli) |
max. 50 cm³, max. 4 kW, max. 45 km/h |
M |
- |
10 Yıl |
16 |
| A1 |
Motosiklet (2-3 tekerli) |
max. 125 cm³, max. 11 kW, max. 15 kW (3 tekerli), max. güç/ağırlık < 0,1 |
M |
- |
10 Yıl |
16 |
| A2 |
Motosiklet (2-3 tekerli) |
max. 35 kW, max. 15 kW (3 tekerli), max. güç/ağırlık < 0,2 |
M, A1 |
- |
10 Yıl |
18 |
| A |
Motosiklet (2-3 tekerli) |
> 50 cm³, > 15 kW (3 tekerli) |
M, A1, A2 |
En az 2 yıllık A2 sınıfı |
10 Yıl |
20/21 |
| B1 |
Motosiklet (4 tekerli) |
max. 15 kW, MAX. 400 kg |
M |
- |
10 Yıl |
16 |
| B |
Otomobil ve Kamyonet |
max. 3500 kg, MAX. 8+1 |
MAX. 5, F, G |
- |
10 Yıl |
18 |
| BE |
Otomobil ve Kamyonet (Römörklü) |
max. >750 kg |
MAX. 8, B1, F, G |
- |
10 Yıl |
18 |
| C1 |
Kamyon ve Çekici |
> 3500 kg < 7500 kg, max. 8+1 |
M, B, B1, F, C1 |
En az B sınıfı |
5 Yıl |
18 |
| C1E |
Kamyon ve Çekici (Römörklü) |
> 750 kg, max. 12 ton |
M, B, BE, B1, C1, F, C1 |
C1 |
5 Yıl |
18 |
| C |
Kamyon ve Çekici |
< 750 kg |
M, B, B1, C1, F, C1 |
En az B sınıfı |
5 Yıl |
21 |
| CE |
Kamyon ve Çekici (Römörklü) |
> 750 kg |
M, B, BE, B1, C, C1, C1E, F |
C |
5 Yıl |
21 |
| D1 |
Minibüs |
max. 16+1, < 750 kg |
M, B, B1, F |
En az B sınıfı |
5 Yıl |
21 |
| D1E |
Minibüs (Römörklü) |
max. 16+1, < 750 kg |
M, B, BE, B1, D1, F |
D1 |
5 Yıl |
21 |
| D |
Minibüs ve Otobüs |
max. 12 ton, < 750 kg |
M, B, B1, D1, F |
En az B sınıfı |
5 Yıl |
24 |
| DE |
Minibüs ve Otobüs (Römörklü) |
max. 2 ton, > 750 kg |
M, B, BE, B1, D, D1, D1E, F |
D |
5 Yıl |
24 |
| F |
Traktör |
- |
M |
- |
10 Yıl |
18 |
| G |
İş Makinesi |
- |
M |
- |
10 Yıl |
18 |
Sürücü Adaylarında Aranacak Şartlar
Yaş Şartı
Alınmak istenilen Sürücü Belgesi'nde aranan yaş şartını sağlıyor olmak. (yaşını doldurmuş olmak zorunludur)
Öğrenim Şartı
Sürücü belgesi alacaklar öğrenim durumu itibarıyla en az ilkokul düzeyinde eğitim almış olmaları zorunludur.
Sağlık Şartı
Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelik gereğince, Sürücü adaylarının genel sağlık muayeneleri pratisyen tabip veya uzman tabip tarafından bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılır.
Hükümlü Olmama Şartı
Adli sicilinde, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 188, 190 ve 191 inci maddeleri, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 4 üncü maddesinin yedinci fıkrası, 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 12 nci maddesinin ikinci ve takip eden fıkralarında belirtilen suçlardan hüküm giydiğine dair kayıt bulunmaması.
Araçların Tescil İşlemleri
Araç Tescil İşlemleri Hakkında
Araçların tescil işlemleri, araçların yasal olarak trafiğe çıkabilmesi için yapılan işlemlerdir. Farklı araç türleri için farklı kurumlar tarafından yapılır.
Tescil İşlemlerini Yapan Kurumlar
1) Askeri maksatla kullanılan tüm araçların tescili Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından;
2) Raylı sistemle çalışan araçlar, Bağlı olduğu kuruluş tarafından;
3) Kamu kuruluşlarına ait iş makinaları Bağlı Olduğu Kuruluş tarafından;
4) Tarım kesiminde çalışan araçlar, Ziraat odaları tarafından;
5) Tarım kesiminde çalışmayan iş makinaları Sanayi ve/veya Ticaret Odaları tarafından
6) Bunların dışında kalan bütün motorlu araçlar Noterler tarafından tescil edilir.
Önemli Notlar
1) Motorsuz araçların tescil işlemleri Belediyeler tarafından yapılır.
2) Gümrükten satın alınan veya ilk defa tescil olunacak bir aracı (0 km.) satın alanlar 3 ay içinde tescil işlemini yapmak zorundadır.
3) Daha önce tescil edilmiş aracı (2. el) satın alanlar, aracında renk değişikliği, adres değişikliği vb. durumları 1 ay (30 gün) içinde tescile bildirmek zorundadır.
4) Karayolunda aracınızı kullanabilmek için;
Sürücü Belgesi
Tescil Belgesi (Sahiplik Belgesidir.)
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortasıdır)
Tescil Plakası
Araçların Muayeneleri
Araç Muayeneleri Hakkında
Araçların periyodik muayeneleri, araçların teknik güvenliğini ve çevreye uygunluğunu sağlamak amacıyla yapılan kontrollerdir.
Muayene Periyotları
1) Araçların muayeneleri Ulaştırma Bakanlığına bağlı Araç Muayene İstasyonlarında yapılır.
2) Hususi otomobiller ilk 3 yaş sonunda 2 yılda bir,
3) Resmi ve ticari plakalı otomobiller ilk 2 yaş sonunda yılda bir
4) Traktörler 3 yılda bir
5) Diğer motorlu araçlar yılda bir muayene ettirilir.
6) Muayene süresi dolmamış olsa bile bir araç;
Kazaya karışması halinde yetkili memur gerekli görürse,
Araçta teknik değişiklik yapılırsa araç muayeneye sevk edilir.
Trafik Kazaları
Trafik Kazalarında Sorumluluklar
Trafik kazalarında kazaya karışanların ve kaza yerinden geçenlerin yerine getirmesi gereken yasal yükümlülükler bulunmaktadır.
Kazaya Karışanların Sorumlulukları
Durmak ve trafik güvenliği için gerekli önlemleri almak,
Kaza yerindeki durumu değiştirmemek,
Olayı görevlilere bildirmek, kaza yerinden ayrılmamak,
Olayda taraf olanlar, istendiğinde diğer tarafa kimlik ve adreslerini bildirmek, sürücü ve trafik belgeleri ile sigorta poliçelerini göstermek, bunlara ait gerekli bilgileri vermek,
Başında sahibi ve sorumlusu bulunmayan araç veya mala zarar verilmesi halinde; aracın, malın ilgilisini bulmak. Bulunmadığı takdirde zarar verilen aracın veya malın görülebilen yerlerine not bırakmak.
Kaza sadece maddi hasarla sonuçlanmış ise, kazaya karışan bütün tarafların, aralarında yazılı olarak anlaşmaları halinde olay yerinden ayrılabilirler. Olay yerinden ayrıldıktan sonra, kaza tespit tutanağını düzenlemesini isteyemezler.
Kaza Yerinden Geçenlerin Sorumlulukları
Kaza yerinde usulüne uygun ilk yardım tedbirlerini almak,
Olayı en yakın zabıtaya veya sağlık kuruluşuna bildirmek,
Yetkililerin isteği halinde yaralıları sağlık kuruluşuna götürmek.
Trafik Polis ve Jandarma'nın Görevleri
Kaza nedenlerini, iz ve delillerini belirleyecek "Kaza Tespit Tutanağı" düzenlemek üzere trafik zabıtasınca (polis ve jandarma) el konulur.
Trafik kazalarında yolun trafiğe kapandığı hallerde, yolu trafiğe açmak,
Karayolunu kullananlar için ek bir tehlikenin oluşmasını önlemek için gerekli tedbirleri almak,
Yaralılara ilk yardım yapılmasını veya en yakın sağlık kuruluşuna gönderilmesini sağlamak,
Kaza yerindeki mal güvenliğini sağlamak,
Trafik Kazası Tespit Tutanağı düzenlemek,
Hız Kuralları
Hız Kuralları Hakkında
Sürücüler hızlarını; aracın cinsine, yol durumuna ve yapısına, hava ve görüş durumuna, yük durumuna, trafiğin akışına göre ayarlamak zorundadır.
Hız Sınırları Tablosu
| ARAÇ CİNSİ |
YERLEŞİM YERİ İÇİ |
YERLEŞİM YERİ DIŞI |
BÖLÜNMÜŞ YOL |
OTOYOL |
| Otomobil |
50 |
90 |
110 |
120 |
| Minibüs |
50 |
80 |
90 |
100 |
| Otobüs |
50 |
80 |
85 |
95 |
| Kamyon |
50 |
80 |
85 |
90 |
| Motorsiklet |
30 |
50 |
60 |
70 |
| Tehlikeli Madde Taşıyan Araç |
30 |
50 |
50 |
60 |
| Traktör |
20 |
20 |
30 |
40 |
| İş Makinesi |
20 |
20 |
20 |
20 |
Önemli Notlar
1) Hız limitlerini % 10'a kadar aşmak ve araç sollarken hız limitlerini aşmak cezaya tabi değildir.
2) Araçlara römork takılması halinde hız limitlerinden 10 km. düşülür.
3) Zorunlu haller dışında şehirlerarası yollarda en az hız 15 km/s.'tir.
4) Tehlikeli madde taşıyan araçlar boş iken kendi sınıfına giren araçların hızına göre giderler.
5) Hız tespiti yapan cihazların yerini belirleyici cihazları bulunduran ve kullanan sürücülere para cezası ile birlikte 4 ile 6 ay arasında hapis cezası verilir. Cihaz müsadere edilir.
Takip Mesafesi
Takip Mesafesi Nedir?
Hareket halindeki iki araç arasında bırakılması gereken güvenli mesafedir. Kısaca hızın yarısıdır. Saatte 90 km. hızla seyreden bir sürücü önündeki araca en fazla 45 metre yaklaşabilir.
Takip Mesafesi Fren Mesafesi Değildir
Bir aracın iki saniyede kat ettiği yol uzunluğuna denir. 88-89 sayma kuralı ile tespit edilir.
Konvoy Halinde Seyir
Konvoy halinde giden araçlar takip mesafesini korumalıdır. Ancak bu mesafeye başka araçlar girerken zorlanıyorsa, mesafe uzatılır.
Tehlikeli Madde Taşıyan Araçlar
Tehlikeli madde taşıyan araçlar takip mesafesi kuralının dışındadır. Bu araçların hızı ne olursa olsun öndeki araca en fazla 50 metre yaklaşabilir.
Geçiş Üstünlüğü
Geçiş Üstünlüğü Nedir?
Görev sırasında, belirli araç sürücülerinin can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak şartıyla trafik kısıtlama ve yasaklarına bağlı olmamalarına geçiş üstünlüğü denir.
Geçiş Üstünlüğüne Sahip Araçlar
Ambulans, Cankurtaran, Organ ve doku nakil araçları
Polis - Asayiş için olay yerine giden Polis veya Jandarma araçları
Trafik Polisi - Jandarma Trafik
Doğal Afetler Nedeniyle Yollarda Mahsur Kalanları Kurtarmaya Giden Araçlar
Devlet büyüklerine ait korunan ve bunları koruyan araçlar
Geçiş Üstünlüğü Kuralları
1) Bu araçların birbirleriyle karşılaşması halinde geçiş üstünlüğü sırası yazıldığı gibidir.
2) Bu araçların geçiş üstünlüğünü kullanabilmeleri için kesinlikle görevli olmaları şartı vardır. Ayrıca sesli ve ışıklı uyarı cihazlarını da aynı anda çalıştırmaları gerekir.
3) Bu araçların duyulur veya görülür işaretini alan sürücüler her durumda geçiş hakkını vermek zorundadırlar.
4) Sarı renkli tepe lambası olan hiçbir aracın geçiş üstünlüğü yoktur. Bu tepe lambasının kullanılmasındaki amaç, bu taşıtların kendilerini belli etmeleri, yolu kullanan sürücülerin dikkatli olmaları içindir.
Sürücülerin Asli Kusur Halleri
Asli Kusur Nedir?
Asli kusur, trafik kazalarında doğrudan kazaya neden olan ve sürücünün temel trafik kurallarını ihlal etmesi sonucu oluşan kusur halleridir.
Asli Kusur Halleri
Kırmızı ışıkta veya yetkililerin "DUR" işaretinde durmamak
Tek yönlü yola tersten girmek (Taşıt Giremez işaretli yola girmek)
Bölünmüş yollarda karşı yönden gelen trafiğe ait yola girmek
Geçme yasağı olan yerlerde öndeki aracı geçmek
Dönüş manevralarını yanlış yapmak
Kavşaklarda ilk geçiş hakkı kuralına uymamak
Daralan taşıt yollarında geçiş kolaylığı sağlamamak
İki şeridi birden işgal etmek (şerit tecavüzü)
Manevraları düzenleyen kurallara uymamak
Kurallara uygun olarak parketmiş araçlara çarpmak
Yerleşim yerleri dışında duraklamak veya park etmek
Önemli Notlar
NOT:
Alkol almış olarak araç kullanmak, uyuşturucu almış olarak araç kullanmak, geçerli sürücü belgesi olmadan araç kullanmak asli kusur değildir.
NOT:
Asli kusurlu olarak ölümlü trafik kazasına karışanın sürücü belgesi 1 yıl geri alınır.
Trafik Suçları ve Cezalar
Trafik Cezaları Hakkında
Trafik kurallarının ihlali durumunda uygulanan cezalar iki kategoride değerlendirilir: Adli cezalar ve idari cezalar.
Adli Cezalar (Trafik Mahkemeleri veya Sulh Ceza Mahkemeleri)
Para Cezası
Trafikten Men
Belgelerin Geri Alınması
Hapis Cezası
İdari Cezalar (Trafik Polisi veya Jandarma Trafik)
Para Cezası
Trafikten Men
Belgelerin Geri Alınması
Puan Cezası
Ceza Puanı Sistemi
1. Trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri (2) ay süre ile geri alınır ve eğitime tabi tutulurlar.
2. Aynı yıl içinde ikinci defa (100) puanı dolduran sürücülerin sürücü belgeleri (4) ay süre ile geri alınarak psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulurlar.
3. Bir yıl içinde üç defa (100) ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri süresiz olarak iptal edilir.
Stajyer Ehliyet İptal Sebepleri
Aşağıdaki Durumlarda Stajyer Ehliyet Olan Sürücülerin Ehliyetleri Doğrudan İptal Edilir:
Üç kez kırmızı ışıkta geçmek
3 kez radar cezası yemek
Sağa- sola, dönel kavşaklarda yayalara, bisiklet kullanıcılarına geçiş hakkının 3 defa ihlal edilmesi
Okul geçitlerinde öğrenci geçişlerinin ihlal edilmesi
Emniyet kemerinin 3 defa takılmaması
0,20 promil alkol ile yakalanmak
Ölümle sonuçlanan trafik kazalarında asli kusurlu olmak
Araçlarda Bulundurulması Gereken Zorunlu Malzemeler
Zorunlu Malzemeler Hakkında
Her motorlu araçta bulundurulması zorunlu olan malzemeler, acil durumlarda can ve mal güvenliğini sağlamak amacıyla belirlenmiştir.
Zorunlu Malzemeler Listesi
İlkyardım Çantası
Zorunlu olduğu araçlar: Otomobil, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon, çekici ve traktörlerde
Yangın Söndürme Cihazı
Otomobil, minibüs ve kamyonetlerde: 1 kg'lık 1 adet
Otobüs, kamyon ve çekicilerde: 6 kg'lık 1 adet
Tehlikeli madde taşıyan araçlarda: 6 kg'lık 2 adet
İşaretleme Reflektörü
Bütün motorlu araçlarda: 2 adet (motosiklet-motorlu bisiklet hariç)
Yedek Malzeme ve Takımlar
Zorunlu olduğu araçlar: Otomobil, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon çekici ve traktörlerde
Engel İşareti
Zorunlu olduğu araçlar: Otobüs, kamyon ve çekicilerde
Stepne (yedek Lastik)
Zorunlu olduğu araçlar: Sadece şehirlerarası yolcu taşıyan araçlarda
Araçların Işıklandırma Sistemleri
Araç Işıkları Hakkında
Araçlarda bulunan ışıklandırma sistemleri, gece görüşünü artırmak, diğer sürücüleri uyarmak ve trafik güvenliğini sağlamak amacıyla kullanılır.
Araç Işıkları ve Kullanım Yerleri
Yakını Gösteren Farlar
Kullanım yerleri: Geceleyin şehir içi yollarda, diğer araçları takip ederken veya onlarla karşılaşılması halinde, gündüz ise tünellere girerken kullanılır.
Aydınlatma mesafesi: 25 m
Uzağı Gösteren Farlar
Kullanım yerleri: Geceleyin şehirlerarası yollarda ve karanlık tünellerde kullanılır.
Aydınlatma mesafesi: 100 m
Sis Işığı
Kullanım yerleri: Sadece sisli-karlı ve yağmurlu havalarda yakını gösteren işiklarla beraber kullanılır.
Selektör
Kullanım yerleri: Geceleyin araç sollarken, görüşün yetersiz olduğu tepe üstü-viraj veya kavşaklara yaklaşırken, ikaz amaçlı kullanılır.
Park Işığı (ön-arka)
Kullanım yerleri: Ariza ve kaza gibi durumlarda kullanılır. Arka park işi önlerle aynı anda yanar.
Plaka Işığı
Özellikleri: Işıkların yakılmasıyla beraber kendiliğinden yanar. Normal hava şartlarında plakayı 20 m. mesafeden okutabilecek şekilde aydınlatmalıdır.
Dönüş Işıkları (Sinyaller)
Kullanım yerleri: Sağa veya sola dönüşlerde, öndeki aracı sollarken, şerit değiştirirken kullanılır.
Acil Uyarı Işıkları (Dörtlüler - Flaşör)
Kullanım yerleri: Acil durumlarda kullanılır.
Stop Işığı (Fren Lambası)
Özellikleri: Frene basıldığında kendiliğinden yanar.
Geri Vites Işığı
Özellikleri: Araç geri vitese takıldığında kendiliğinden yanar.
Karayolunda Araç Sürme Yasakları
Araç Sürme Yasakları Hakkında
Belirli durumlarda karayolunda araç sürmek yasaktır ve bu yasaklara uyulmaması durumunda ağır cezai yaptırımlar uygulanır.
Yasaklar ve Cezalar
1) Geçerli sürücü belgesi olmadan karayolunda araç sürmek yasaktır.
Aksi halde:
Birinci tespitte: Para cezası ile birlikte 1 aydan 2 aya kadar hapis cezası
İkinci tespitte: Para cezası ile birlikte 2 aydan 3 aya kadar hapis cezası
Üçüncü tespitte: Para cezası ile birlikte 3 ay hapis cezası ve sürücü belgesi haklarından mahrumiyet cezası ile cezalandırılır.
2) Karayolunda hususi otomobillerde 0,50 (binde elli), diğer araçlarda 0,20 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullanmak yasaktır.
Aksi halde:
Birinci tespitte: Para cezası ile birlikte sürücü belgesi 6 ay süre ile geri alınır.
İkinci tespitte: Para cezası ile birlikte sürücü belgesi 2 yıl süre ile geri alınır, Sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine tabi tutulur.
Üçüncü tespitte: Para cezası ile birlikte sürücü belgesi 5 yıl süre ile geri alınır, 6 ay hapis cezası verilir, Sürücü psiko-teknik muayeneye sevk edilir.
3) Karayolunda uyuşturucu madde almış olarak araç kullanmak yasaktır.
Cezalar: Para cezası ile birlikte, sürücü belgesi geri alınır, kişi 6 ay hapis cezası ile cezalandırılır.
Ek bilgiler:
Uyuşturucu kullandığından şüphe duyulanlar sağlık muayenesine sevk edilir.
Uyuşturucu bağımlısı olanlar tedavi görmüş olsalar bile sürücü belgesi alamazlar.
Araç Kullanma Süreleri
Araç Kullanma Süreleri Hakkında
Sürücülerin güvenli bir şekilde araç kullanabilmeleri için belirlenen maksimum sürüş süreleri ve mola zorunlulukları bulunmaktadır.
Temel Kurallar
1) Karayolunda; 24 saatlik dilim içerisinde DEVAMLI (mola vermeden) olarak 4,5 saat, TOPLAM olarak 9 saat araç kullanılabilir.
4,5 saatin sonunda en az 45 dakika mola vermek şarttır.
2) Otobüs, kamyon ve çekicilerde "takograf" cihazı bulundurmak ve kullanmak zorunludur.
Takograf cihazı, sürücünün araç kullanma sürelerini ve hızını kaydeder.
3) Takograf cihazı ile ilgili hile ve usulsüzlüklerde hem araç sürücüsüne hem de işletene 4 ile 6 ay arasında hapis cezası verilir.
Karayolunun Kullanılması Kuralları
Karayolu Kullanım Kuralları Hakkında
Sürücüler, aksine bir işaret ve karar bulunmadıkça karayolunu belirli kurallara göre kullanmak zorundadır.
Temel Kurallar
1) Araçlarını gidiş yönüne göre yolun en sağından sürmek zorundadır.
2) Yol çok şeritli ise hızının gerektirdiği şeritten sürmek zorundadır.
3) Yol çok şeritli ise; motosiklet, otomobil, kamyonet, minibüs ve otobüs dışındaki araçları sürenler, geçme ve dönme dışında en sağ şeridi izlemek zorundadır.
Karayolunun Kullanılmasındaki Yasaklar
Sürücüler, yol çok şeritli ise; gidişe ayrılan yol bölümünün en sol şeridini sürekli olarak işgal edemezler.
Bölünmüş yollarda karşı yönden gelen trafiğe ait yol bölümüne giremezler.
Çok şeritli ve iki yönlü yollarda karşı yönden gelen trafiğe ait yol bölümüne giremez, varsa ortak kullanım şeridini sürekli işgal edemezler.
İki şeridi birden kullanamazlar.
Araçların cinsine ve hızına uygun olmayan şeritten gidemezler.
İşaret vermeden veya verildiği anda şerit değiştiremezler
Trafiği aksatacak ya da tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştiremezler.
Geçme, durma, duraklama, dönme ve park etme gibi haller dışında şerit değiştiremezler
Kavşaklara yaklaşırken, yerleşim yerleri içinde 30 metre, dışında 150 metre mesafe içinde şerit değiştirmeleri yasaktır.
Diğer Önemli Konular
Trafikte Önemli Kurallar
Trafikte güvenli bir şekilde seyir edebilmek için bilinmesi gereken diğer önemli kurallar aşağıda listelenmiştir.
Öndeki Aracı Geçme Kuralları
Sola dönüş işareti verilir.
Gireceği şeritten gelen araç varsa geçmesi beklenir.
Öndeki araca takip mesafesi kadar yaklaşılır.
Gündüz ise korna gece ise selektör yapılır.
Sol şeride geçilir.
Sağ sinyal verilir.
Geçilen araç geriyi görme aynasından görüldükten sonra sağ şeride geçilir.
Önemli Notlar:
Geçiş işlemi geçilecek aracın sağından yapılamaz.
Gece öndeki aracı takip ederken kısa farlar yakılır.
Yan yana gelinceye kadar bu şekilde devam edilir. Yan yana geldikten sonra uzun farlar yakılır.
Arkadaki Araca Yol Verme
Arkadaki aracın geçiş işareti alındıktan sonra hız sabit tutulur.
Gerekirse hız azaltılıp, sağa yanaşıp durulur.
Başka bir aracı geçmeye veya dönüş yapmaya teşebbüs edilemez.
Dönüş ışıkları geç mesajı vermek anlamında kullanılamaz.
Durma, Duraklama ve Parketme
Tanımlar
Trafikte durma, duraklama ve parketme kavramları farklı anlamlar taşır ve her biri için farklı kurallar bulunur.
Durma
Her türlü trafik zorunlulukları nedeniyle aracın durdurulmasıdır.
Duraklama
Yolcu indirip - bindirme veya yük yükleyip - boşaltma amacıyla aracın kısa süreli durdurulmasıdır.
Park Etme
Durma ve duraklama halleri dışında aracın uzun süreli bekletilmesidir.
Duraklamanın Yasak Olduğu Yerler
Trafik işaret levhası ile belirtilen yerlerde
Sağ şerit dışındaki herhangi bir şeritte
Yaya ve okul geçitlerinde
Demiryolu geçitlerinde
Tepe üstleri ve virajlarda
Otoyollarda
Kavşaklarda ve trafik ışıklarında. Ayrıca buralara şehir içinde 5 metre şehir dışında 100 metre mesafe içinde
Köprülerde ve köprüye şehir içinde 5 metre şehir dışında 100 metre mesafe içinde
Tünellerde ve tünellere şehir içinde 5 metre şehir dışında 100 metre mesafe içinde
Bağlantı Yollarında ve bu yola şehir içinde 5 metre şehir dışında 100 metre mesafe içinde
Otobüs, minibüs, taksi duraklarında
Duraklamış veya park etmiş bir aracın yol tarafındaki yanında
İşaret levhalarına yaklaşım yönünde 15 metre mesafe içinde
Şehirlerarası yollarda
Park Etmenin Yasak Olduğu Yerler
Duraklamanın yasak olduğu yerlerde
Geçiş yollarının önünde ve üzerinde
Yaya yolları üzerinde (kaldırımlarda)
Yangın musluklarına her iki yönde 5 m. Mesafe içinde
Kamuya açık tesislerin giriş çıkış kapılarına 5 m. Mesafe içinde
Diğer araçların çıkışlarına engel olacak şekilde
Özel Notlar
Duraklama Süresi
Duraklamanın süresi en fazla 5 dakikadır.
Duraklama Kuralları
Duraklama sırasında bulunulan şeritte en az yer işgal edilir, varsa banketten istifade edilir.
Yolcu İndirme-Bindirme
Yolcular her zaman aracın sağından indirilip-bindirilir.
Geriye Gitme ve Geriye Dönme
Geri Manevraları Hakkında
Geriye gitme ve geriye dönme manevraları trafikte belirli kurallara tabidir ve bazı yerlerde kesinlikle yasaktır.
Geriye Gitmenin Yasak Olduğu Yerler
Tek yönlü yollarda duraklama ve park etme dışında geriye gitmek yasaktır.
Otoyollarda geriye gitmek ve geriye dönmek yasaktır.
Bağlantı yollarında geriye gitmek ve geriye dönmek yasaktır.
Tünellerde geri gitmek ve geriye dönmek yasaktır.
Köprülerde geri gitmek ve geriye dönmek yasaktır.
Görüşün yetersiz olduğu tepe üstü, dönemeç ve virajlarda geri gitmek ve geriye dönmek yasaktır.
Trafiğin yoğun olduğu yollarda geri geri gidilemez, geriye dönülemez.
Özel Notlar
Geri Geri Gitme Şartları
Geri geri gidebilmek için, aracın arkasında trafik olmaması ve yolun iki yönlü olması gerekir.
Büyük Araçlar İçin Zorunluluk
Çevre şartları nedeniyle geri manevrasını yapamayan otobüs-kamyon-çekici gibi büyük araç sürücüleri bir gözcü bulundurmak zorundadır.
Daralan Taşıt Yollarında Geçiş Kolaylığı
Geçiş Kolaylığı Kuralları
Daralan yollarda karşılaşan araçların geçiş önceliği belirli kurallara göre düzenlenmiştir.
Geçiş Sırası
Daralan bir yolda karşılaşmaları halinde yan yana geçiş güvenli değilse geçiş sırası:
Otomobil
Minibüs
Kamyonet
Otobüs
Kamyon
Arazı Taşıtı
Lastik Tekerlekli Traktör
İş Makinası
Özel Notlar
Eğimli Yollarda Geçiş
Karşılaşmanın eğimli bir yolda olması halinde inen sürücü çıkan sürücüye geçiş kolaylığı sağlamak zorundadır.
Motorsuz Taşıtlar
Motorsuz taşıtlar motorlu araçlara yol vermek zorundadır.
Dönüşler
Dönüş Kuralları Hakkında
Sağa ve sola dönüşlerde uyulması gereken belirli kurallar bulunmaktadır.
Sağa Dönüşlerde
Sağa dönüş işareti verilir.
Şehir içi yollarda en az 30 m. Şehir dışı yollarda en az 150 m. Önceden sağ şeride girilir.
Hız azaltılır.
Karşıya geçen yayalar varsa geçiş hakkı onlara verilir.
Dar kavisle dönülür.
Sola Dönüşlerde
Sola dönüş işareti verilir.
Şehir içi yollarda en az 30m. Şehir dışı yollarda en az 150 m. Önceden gidişe ayrılan şeritlerin en soluna girilir.
Hız azaltılır.
Karşıya geçen yayalar, doğru giden araçlar varsa geçiş hakkı onlara verilir.
Geniş kavisle dönülür.
Dönel Kavşak Kuralları
Dönel Kavşakta Dönüş Kuralları
Sağa ve ileri gitmek için orta adadan uzak şeritten gidilir.
Sola ve geriye dönmek için orta adaya yakın şeritten gidilir.
Kavşaklarda Geçiş Hakkı Kuralları
Kavşak Geçiş Kuralları
Kavşaklarda geçiş hakkı belirli kurallara göre düzenlenmiştir ve tüm sürücülerin bu kurallara uyması zorunludur.
Geçiş Hakkı Kuralları
Bütün sürücüler geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol verirler.
Tali yoldan gelen araç sürücüleri anayoldaki araçlara ilk geçiş hakkını verirler.
Bütün sürücüler tramvaylara yol verirler.
Tramvay hattında olmayanlar, tramvay hattına paralel yoldan gelen araçlara yol verirler.
Dönel kavşak dışındaki sürücüler dönel kavşak içindeki araçlara geçiş hakkını verirler.
Geçiş yolundan çıkanlar karayolundaki diğer sürücülere yol verirler.
Dönüş yapan sürücüler karşıya geçmekte olan yayalara yol verirler.
Dönüş yapan sürücüler, varsa bisiklet yolundaki bisikletlere yol verirler.
Motorsuz taşıt sürücüleri, motorlu araçlara ilk geçiş hakkını vermek zorundadır.
Traktör veya iş makineleri diğer motorlu taşıtlara geçiş hakkını verirler.
Bölünmemiş karayolundaki sürücüler bölünmüş kara yolundaki araçlara geçiş hakkını verirler.
Dönüş yapanlar doğru gidenlere yol verirler.
Kontrolsüz kavşaklarda, (yolların durumu aynı değerde ise) soldaki araçlar sağdaki araçlara ilk geçiş hakkını vermelidir.
Okul Taşıtları
Okul Taşıtları Hakkında
Okul taşıtları, öğrenci taşımacılığında kullanılan ve diğer sürücülerin özel kurallara uyması gereken araçlardır.
Okul Taşıtı Kuralları
Tanıma İşaretleri
Bir aracın okul taşıtı olduğu arkasındaki ayırıcı işaretlerden anlaşılır.
Işıklı Dur İşareti
Işıklı dur işaret levhasının fren tertibatından bağımsız olarak çalışması gerekir.
Işıklı dur işaret levhası sadece öğrenci indirip bindirirken yakılır.
Bu levha yakılı iken diğer sürücüler durup beklemek zorundadır.
Rehber Öğretmen
Taşıt içi düzeni sağlamak ve öğrencilerin inip binmelerine yardımcı olmak amacıyla rehber öğretmen bulunur.
Güvenlik Önlemleri
Okul taşıtında öğrencilerin kolayca yetişebileceği camlar sabit olmalıdır.
Arızalı Araçlar
Arızalı Araç Kuralları
Araç arızalandığında uyulması gereken güvenlik kuralları ve çekme işlemleri belirlenmiştir.
Arıza Durumunda Yapılacaklar
Aracın arızalanması halinde, bütün imkanlar kullanılarak araç yolun en sağına çekilir.
İşaretleme reflektörleri aracın hem önüne hem de arkasına konulur.
Reflektörler diğer sürücülerin 150 m. mesafeden görebileceği bir yere konulmalıdır.
Viraj gibi görüşün yetersiz olduğu yerlerde reflektör ile araç arasındaki mesafe en az 30m. olmalıdır.
Acil uyarı ışıkları(dörtlüler) ile park ışıkları yakılmalıdır.
Arızalı Araçların Çekilmesi
Freni Arızalı Olmayan Araçların Çekilmesi
Çelik halat, çekme zinciri veya çelik çubuk ile çekilir.
Çekme halatının uzunluğu en fazla 5m. olmalıdır.
Halatın uzunluğunun 2,5m. den fazla olması halinde ortasına kırmızı yansıtıcı bağlanmalıdır.
Hız limitleri: Şehir içi yollarda = 20 km/s, Şehir dışı yollarda = 20 km/s, Bölünmüş şehir dışı yollarda = 30 km/s, Otoyollarda = 40 km/s
Freni Arızalı Olan Araçların Çekilmesi
Çeki demiri ile çekilmeli.
Demir uzunluğu en fazla 1m. olmalı.
Hız saatte 15km. geçmemeli.
Bölünmüş şehirlerarası yollar ile otoyollarda freni arızalı araçlar çekilemez.
Önemli Notlar
Her iki durumda da yolcu ve yük taşınmamalı.
Çekme işleminden önce araç yol dışına çıkartılıp işaretlenmelidir.
Her araçta bir kenarı 45 cm. ölçülerinde eşkenar üçgen olan 2 adet işaretleme reflektörü bulunmalıdır.
Tehlikeli Maddelerin Taşınması
Tehlikeli Madde Taşıma Kuralları
Tehlikeli madde taşıyan araçlar için özel güvenlik kuralları ve kısıtlamalar bulunmaktadır.
Tehlikeli Madde Taşıma Kuralları
Bu araçlarda 6 kg'lık 2 adet yangın söndürme cihazının bulunması zorunludur.
Bu araçlarda 6 voltu geçmeyen pilli fener bulundurulabilir.
Bu araçların duraklamaları halinde diğer araçlara en az mesafesi 20 m'dir.
Bu araçların yükleme ve boşaltma işlemi sırasında 30m çevresinde yanıcı-yakıcı-patlayıcı madde kullanılamaz.
Bu araçların yerleşim yerleri dışındaki yollarda takip mesafesi 50 m'dir.
Bu araçların park etmesi halinde başında gözetmen bulunmalıdır.
Önemli Uyarı: Tehlikeli madde taşıyan araçlar için özel izinler ve sertifikalar gereklidir. Bu kurallara uyulmaması durumunda ağır cezai yaptırımlar uygulanır.
Trafik ve Çevre Bilgisi Özet
Genel Değerlendirme
Trafik kuralları, can ve mal güvenliğini sağlamak, trafik akışını düzenlemek ve çevreyi korumak amacıyla oluşturulmuştur. Tüm sürücülerin bu kuralları bilmesi ve uygulaması hem yasal bir zorunluluk hem de toplumsal bir sorumluluktur.
Ehliyet Sınavı İçin Önemli Tavsiyeler
Tüm trafik işaretlerini ve anlamlarını öğrenin
Hız sınırlarını ve takip mesafesi kurallarını iyi bilin
Kaza durumunda yapılması gerekenleri öğrenin
Geçiş üstünlüğüne sahip araçları ve kurallarını bilin
Trafik cezaları ve asli kusur hallerini öğrenin
Başarılı Bir Sürücü Olmak İçin
Trafik kurallarını bilmek ve uygulamak, sorumluluk sahibi bir sürücü olmanın temelidir. Unutmayın ki trafikteki her kural bir hayat kurtarmak için vardır.
Trafik ve Çevre Dersi Tamamlandı
Trafik ve Çevre dersi toplam 3 bölümden oluşmaktadır.
Bu sayfa, dersin son bölümüdür.
Aşağıdaki bağlantılardan konu tekrarını yapabilir veya
deneme sınavlarına geçebilirsiniz.