İş Organizasyonu
Ders Hakkında
Bu ders, SRC belgesi sahibi profesyonel sürücülerin ve hosteslerin iş öncesi hazırlık süreçlerini, güzergah planlamasını, belge kontrolünü ve genel iş organizasyonunu etkin şekilde yönetmelerini amaçlamaktadır. Özel, turizm ve toplu taşıma araçları için geçerli kuralları içermektedir.
Ders Bölümleri
1 İş Öncesi Hazırlık ve Araç Kontrolü
Araç Hazırlık Süreci
Hostes Görev Başlangıcı: Görev talimatı alan hostes, araç personeli ile tanıştıktan sonra görev yapacağı aracın temizlik ve teknik donanımını araç personelinden biri ile kontrol ederek aracı kullanıma hazır hale getirir.
Personel Tanışması
- Görev talimatı alınır
- Araç personeli ile tanışılır
- Ekip uyumu sağlanır
- Görev dağılımı yapılır
Araç Kontrolü
- Temizlik kontrolü yapılır
- Teknik donanım kontrol edilir
- Eksikler tespit edilir
- Araç kullanıma hazır hale getirilir
Işık Kullanımı ve Güvenlik
Işık Kullanım Kuralları
- Motorlu araçlar gündüz çok loş ve karanlık yerlerde kullanıldığında ön ve arka ışıklar yakılmalıdır
- Gece kullanımında mutlaka ışıklar aktif olmalıdır
- İş öncesi ve iş güvenliği kurallarına harfiyen uyulmalıdır
- Yolculuğun sağlıklı geçmesi için tüm güvenlik önlemleri alınmalıdır
2 Araç Temizliği ve Hijyen Standartları
Temizlik ve Prestij
Önemli Not: Temizlik ve düzen, otobüs firmasının prestijini doğrudan etkiler. Yolcuların ilgili firmayı tercih etmelerini sağlayan en önemli faktörlerden biridir.
Cam Temizliği
Yolcuların dışarıyı iyi izlemeleri için camlar tertemiz olmalı
Koltuk Temizliği
Kirli, kırıntılı koltuklar yolcuyu memnun etmez
Hava Kalitesi
Aynı havayı teneffüs eden yolcular sağlık açısından risk altında
Detaylı Temizlik Kontrol Listesi
| Kontrol Noktası | Standart | Sorumlu |
|---|---|---|
| Koltuk Cepleri | Kusmuk/çöp torbası yerleştirilmeli | Hostes |
| Döşemeler | Rengi solmamış, sökük/yırtık olmayacak | Hostes |
| Görünmeyen Yerler | Kıyı köşe bölgeler temiz olmalı | Hostes |
| Servis Malzemeleri | Eksiksiz ve temiz olmalı | Hostes |
| Bagaj Düzeni | Eksik/gereksiz malzeme kaldırılmalı | Hostes |
Hostesin Kritik Görevleri
- Servis malzemelerini kontrol etmek - En önemli görev
- Eksik veya gereksiz malzemeleri bagaja indirmek
- Temizlik sorunlarını kaptana rapor etmek
- Görünmeyen yerlerin temizliğini sağlamak
- Yolcu sağlığını gözetmek
3 Güzergah Planlaması ve Navigasyon
Güzergah Planlama Süreci
Güzergah Planlaması: Sipariş, araç, iklim, iş gücü, kapasite, hız, maliyet, zaman vb. bilgilere göre başlangıç ve bitiş noktaları arasında güzergahların belirlenmesi sürecidir.
Navigasyon Kullanımı
- Seçilen iki şehir arasındaki en uygun güzergahı belirler
- Güzergaha ilişkin harita oluşturur
- Toplam mesafeyi kilometre olarak gösterir
- Yolculuk süresini hesaplar
- Cep telefonu, bilgisayar gibi cihazlarla kullanılabilir
Geleneksel Yöntem
- Harita üzerinden planlama
- Tecrübeye dayalı güzergah seçimi
- "En iyi yol bildiğin yoldur" prensibi
- Yerel bilgi ve tecrübe önemlidir
Hostesin Güzergah Hazırlığı
Hostesin Yapması Gerekenler
- Görev talimatını aldıktan sonra güzergah hakkında bilgi edin
- İlk kez gidiliyorsa yol haritası temin et
- Ara durakları, mola yerlerini not al
- Yolcu alım/indirme noktalarını öğren
- Gidiş ve dönüş güzergahını tespit et
- Yolculuk saatine göre ikram hazırlığı yap
İkram Planlaması
- Yolculuk saatine göre hazırlık yapılır
- Sabah kahvaltısı servisi planlanır
- İkram malzemeleri hazırlanır
- Molasız yolculukta ikram zamanı ayarlanır
Güzergah Değişikliği
- Olağanüstü durumlarda güzergah değişebilir
- Hastane açılışı, yol çalışması gibi nedenler
- Yeni güzergah haritası hazırlanmalı
- Yolcular bilgilendirilmeli
4 Belge ve Eşya Kontrolü
Yasal Belgeler
4925 Sayılı Karayolları Taşıma Yönetmeliği uyarınca yolcu taşımacılığı yetki belgesine aracın ekli olduğunu gösterir taşıt kartı bulunmalıdır. Bununla birlikte yolcu taşıma sorumluluk sigortası yaptırmak zorunludur.
Uluslararası Taşımacılık Belgeleri
| Belge Türü | Açıklama | Taşıma Türü |
|---|---|---|
| Taşıma İzin Belgesi | Taşıma yapılan ülkeden alınan izin | Uluslararası |
| Transit İzin Belgesi | Transit geçilen ülkeden alınan izin | Uluslararası |
| Onaylı Zaman Tarifesi | Resmi olarak onaylanmış sefer saatleri | Tarifeli |
| Yolcu Listesi | Yolcuların kimlik bilgileri | Tümü |
| Düzenli Taşıma Bileti | Yolcularda bulunması gereken bilet | Tarifeli |
Tarifeli Taşımalar
- Taşıma yapılan ülke izin belgesi
- Transit geçilen ülke izin belgesi
- Onaylı zaman tarifesi
- Yolcuların listesi
- Düzenli taşıma bileti (yolcularda)
Tarifesiz (Turistik) Taşımalar
- Interbus belgesi
- Onaylı yolcu listesi (ad, soyad, pasaport no)
- Mekik taşımalarda interbus belgesi
- Yolcu listesi (ad, soyad, pasaport no)
- Ülke makamlarınca onaylanan seyahat programı
Mekik Taşımalar Özel Durumu
Mekik şeklinde taşımalarda ilk dönüş seferi ile son gidiş seferi boş olarak yapılır. Bu durum özel izin ve planlama gerektirir.
Önemli Hatırlatmalar
Hostes Sorumlulukları:
- Araç temizliğini kontrol etmek
- Servis malzemelerini hazırlamak
- Güzergah bilgisini öğrenmek
- Yolcuları bilgilendirmek
- Belgelerin tamam olduğunu kontrol etmek
Güvenlik Kuralları:
- Işık kullanımına dikkat etmek
- İş güvenliği kurallarına uymak
- Sağlık ve hijyen standartlarını korumak
- Acil durum prosedürlerini bilmek
- Ekip iletişimini güçlü tutmak
Sınavda Çıkabilecek Sorular
- Hostesin iş öncesi yapması gereken hazırlıklar nelerdir?
- Araç temizliğinin firma prestijine etkisi nedir?
- Güzergah planlamasında dikkat edilmesi gereken faktörler nelerdir?
- Uluslararası taşımacılıkta gerekli belgeler nelerdir?
- Işık kullanımı ile ilgili kurallar nelerdir?
- Tarifeli ve tarifesiz taşımalar arasındaki farklar nelerdir?
- Hostesin servis malzemeleri konusundaki sorumlulukları nelerdir?
- Mekik taşımaların özellikleri nelerdir?
- Yolcu sağlığı açısından araç temizliğinin önemi nedir?
- 4925 sayılı yönetmeliğe göre zorunlu belgeler nelerdir?