Araç Bilgisi ve Ekonomik Araç Kullanma
Ders Hakkında
Bu ders; aracın ve motorun tanıtımını yaparak sistemlerin işlevlerini öğretmeyi ve bunları aracın teknik talimatına göre kullanmayı sağlamayı amaçlar. Böylece araç kullanırken yakıt tasarrufu sağlanır ve araç ömrü uzar.
Ders Bölümleri
1 Aracın Kısımları ve Karoser
Bir taşıt; motor, güç aktarma organları, süspansiyon, direksiyon ve ön düzen, fren, elektrik (aydınlatma, gösterge) sistemleri ile bunları üzerinde taşıyan şasi ve yolcu veya yükü taşıyan karoser (gövde) kısımlarından oluşur.
- Şasi: Motor ve aktarma organlarını, süspansiyonu ve karoseri üzerinde taşıyan taşıyıcı iskelet.
- Karoser: Sürücü, yolcu veya yükün bulunduğu gövde (otobüste yolcu bölümü, kamyonda kasa, çekicide kabin).
- Ayrıntılı sistemler sonraki bölümlerde işlenir.
Bu bölüm "Aracın Kısımları" ve "Karoser" başlıklarının genel çerçevesidir; ayrıntılı sistemler sonraki bölümlerde anlatılır.
2 Motor Sistemi
Motor: Yanma sonucu ortaya çıkan ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinelerdir. Araçta gücün kaynağıdır.
Motorun Parçaları
| Parça / Kavram | Görevi |
|---|---|
| Silindir bloğu | İçinde silindirlerin bulunduğu, motor parçalarını üzerinde taşıyan ana parça |
| Silindir kapağı | Bloğun üzerini kapatır, yanma odalarını meydana getirir |
| Supap | Yakıt-hava karışımının silindire alınmasını ve egzozun atılmasını sağlar |
| Manifoldlar (emme-egzoz) | Hava-yakıt karışımını silindirlere, yanmış gazları dışarıya taşıyan borular |
| Enjektör | Yakıt püskürten parça |
| Krank mili | Pistonların bağlı olduğu, elde edilen hareketi ve gücü motordan alan mil |
| Piston | Silindir içinde hareket eder, hareketi krank miline iletmeye yardım eder |
| Piston (biyel) kolu | Pistonun doğrusal hareketini krank miline iletir |
| Eksantrik mili | Hareketini triger kayışından alır; emme ve egzoz supaplarının zamanında açılmasını sağlar |
| Buji | Benzin-hava karışımını tutuşturur |
Motor Sınıflandırması
| Ölçüt | Türler |
|---|---|
| Yakıtın yanma yerine göre | İçten yanmalı (yakıt silindir içinde yanar; günümüz araç motorları) ve dıştan yanmalı (yakıt dışarıda yanar; buhar türbini gibi) |
| Zamanlarına göre | Dört zamanlı (emme, sıkıştırma, ateşleme/iş, egzoz) ve iki zamanlı (emme-sıkıştırma ile yanma-egzoz birer çevrimde) |
| Yakıt sistemine göre | Benzin, dizel (motorin), LPG'li ve elektrikli motorlar |
| Yapım özelliğine göre | Sıralı (I): silindirler tek sırada, otomobillerde en yaygın; V tipi: iki sıra, "V" şeklinde, yüksek güç/hacim oranı; Boksör: silindirler krank milinin iki yanında yatay |
| Soğutma sistemine göre | Hava soğutmalı (ısı doğrudan havaya atılır) ve su soğutmalı (soğutma sıvısı dolaşır) |
Dört zamanlı motorda sıra: 1. Emme → 2. Sıkıştırma → 3. Ateşleme (İş) → 4. Egzoz. Yanmış gazlar egzoz zamanında dışarı atılır.
Ateşleme Sistemi (benzinli motor)
Görevi, yanma odasına sıkıştırılmış yakıt-hava karışımını ateşlemektir.
| Parça / Kavram | Görevi |
|---|---|
| Akümülatör (akü) | Elektrik enerjisini kimyasal enerji olarak depolar, tekrar elektrik olarak verir. Elektrolit saf su ve sülfürik asit karışımıdır; seviye plakaların 1-1,5 cm üstünde olmalı, eksilirse saf su ile tamamlanır. Kutup başları gevşek, oksitli, kirliyse akım geçmez. |
| Kontak anahtarı | Döndürme hareketiyle devreyi açar-kapar |
| Endüksiyon bobini | Akünün 12 voltluk akımını 15-25 bin volta yükseltir |
| Distribütör | Yüksek voltajı ateşleme sırasına göre bujilere dağıtır; avans verir. Platin, kondansatör (meksefe) ve tevzi makarası bulunur |
| Buji | Karışımı ateşler; buji tırnak aralığı ayarlanır |
- Buji kablolarından biri kopar veya çıkarsa motor titreşimli (dengesiz) çalışır.
- Yüksek voltaj kablolarının girişi ıslanırsa veya distribütör kapağı çatlaksa motor çalışmaz.
- Bakım ve ayar yapılmazsa yakıt tüketimi artar, egzozdan siyah duman çıkar.
- Motor çalışmıyorken kontak açık bırakılırsa bobin ve platin yanar.
- Elektronik ateşlemede platin kullanılmaz, ayar gerekmez; yanma daha iyi, hava kirliliği daha azdır.
Yakıt Sistemi
| Parça / Kavram | Görevi |
|---|---|
| Benzinli: yakıt deposu, boru-hortum, benzin filtresi, hava filtresi, karbüratör | Karbüratör benzin ile havayı çalışma şartlarına göre (yaklaşık 1/15 oranında) hazırlayıp silindirlere gönderir. Rölanti devresi: gaza basmadan çalışma; jikle devresi: soğukta kolay çalışma |
| Dizel: depo, besleme pompası, mazot filtresi, enjeksiyon pompası, alçak ve yüksek basınç boruları, enjektörler, kızdırma bujileri | Mazotu sıkıştırma zamanı sonunda silindire püskürterek yanmayı sağlar. Depo altında su boşaltma musluğu bulunur. Kızdırma bujileri soğukta silindirdeki havayı ısıtır |
- Jikle çekili unutulursa motor fazla yakıt tüketir ve boğulabilir. Boğulan motor gaz pedalı sonuna kadar basılıp marş yapılarak çalıştırılır.
- Fazla yakıt yakan (zengin karışım) aracın egzoz dumanı siyahtır.
- Dizelde yakıt sistemine hava girerse motor çalışmaz (yakıtın bitmesi veya parça sökülmesi hava yaptırır); hava filtre, enjeksiyon pompası ve enjektörlerden alınır.
- Enjeksiyon pompası ve enjektör ayarı bozuksa motor düzensiz çalışır, fazla yakıt yakar, siyah duman çıkar.
- Kuru tip hava filtresi basınçlı hava ile, yağlı tip gaz yağı ile temizlenir.
Marş ve Şarj Sistemi
- Marş sistemi: akü, marş motoru, kontak anahtarı, volan dişlisi. Marş motoru dişlisi volan dişlisini döndürerek krank miline ilk hareketi verir.
- Marşa basma süresi 10-15 saniyedir; çalışmazsa bir süre beklenip tekrarlanır. Uzun marş aküyü boşaltır, marş motorunun ömrünü azaltır. Çalışan motorda marş yapılırsa marş motoru ve volan dişlisi zarar görür.
- Marş motoru çalışmıyorsa: akü boş; kutup başları gevşek/oksitli/kirli; kablo bağlantıları gevşek; marş motoru kömürleri aşınmış.
- Marş yavaş dönüyorsa genellikle akü şarjı yetersizdir.
- Akü zayıfsa takviye artı-artıya, eksi-eksiye yapılır; dijital göstergeli araçlarda takviye göstergeleri bozabilir.
- Şarj sistemi: alternatör (şarj dinamosu), konjektör (regülatör), vantilatör kayışı, şarj lambası. Motor çalışmaya başlayınca aracın elektrik ihtiyacını karşılar ve aküyü şarj eder. Şarj lambası yanarsa sürüş sırasında tüm akımı akü karşılıyor demektir.
Yağlama Sistemi
Hareketli parçalar arasındaki sürtünmeyi azaltır, aşınmayı önler, pislikleri temizler, ısıyı alarak soğutmaya yardım eder.
| Parça / Kavram | Görevi |
|---|---|
| Karter | Yağı dinlendirir, soğutur, depolar |
| Yağ pompası | Yağı basınçlı olarak sisteme gönderir |
| Yağ filtresi | Yağı temizler |
| Yağ müşiri / göstergesi | Yağ basıncını ölçer ve gösterir |
| Yağ çubuğu | Yağ seviyesini gösterir |
- Yağ seviyesi: düz zeminde, motor stop edilmişken çubuk çıkarılır, silinir, tekrar takılıp çıkarılır; seviye iki çizgi arasında olmalı.
- Yağ yakan motorun egzozu mavi dumanlıdır (sekman/silindir aşınması, supap sapı aşınması, fazla yağ).
- Motor çalışırken yağ lambası yanar veya basınç görünmezse motor hemen durdurulur. Sebepler: yağ eksikliği, yağ pompası arızası, filtre tıkalı, müşir arızası veya kablo kısa devresi.
- Yağ zamanında değiştirilmezse motordaki aşınmalar artar.
Soğutma Sistemi
| Parça / Kavram | Görevi |
|---|---|
| Radyatör | Motor suyunu soğutur, depolar (petekler) |
| Vantilatör (fan) | Radyatördeki suyu soğutur |
| Devirdaim (su) pompası | Suyu radyatör ile motor bloğu arasında dolaştırır |
| Vantilatör kayışı | Krank kasnağından aldığı hareketle devirdaim pompası ve vantilatörü (ve alternatörü) çevirir |
| Termostat | Motor suyu sıcaklığını çalışma sıcaklığında sabit tutar |
| Hararet müşiri / göstergesi | Su sıcaklığını gösterir |
- Günlük bakımda radyatör suyu kontrol edilir; seviye peteklerin üzerinde olmalı. Kışın donmaması için antifriz kullanılır; antifriz ayrıca korozyon, pas ve kireç oluşumunu önler.
- Vantilatör kayışı gerginliği 1-1,5 cm olmalı. Kayış koparsa şarj lambası yanar ve hararet yükselir.
- Radyatör hortumlarında çatlak varsa değiştirilir (bantlanmaz).
- Hararet yapan motorda radyatör kapağı iki kademede, önce hava alınarak açılır; motor stop edilmez, rölantide çalıştırılır, radyatöre ılık su yavaş yavaş eklenir.
- Hararet nedenleri: radyatör kapağı arızası, hortum kaçağı, delik radyatör, silindir kapak contası kaçağı, su azlığı, gevşek/kopuk kayış, yağ azlığı, tıkalı petekler, arızalı termostat veya fan, uygunsuz vites ve hız.
3 Güç Aktarma Organları
Görevi: Motorun ürettiği hareketi tekerleklere aktarmaktır.
| Parça / Kavram | Görevi |
|---|---|
| Volan dişlisi | Motordaki hareketi motor dışına verir |
| Kavrama (debriyaj) | Motorla vites kutusu arasındaki bağlantıyı keserek vites değiştirmeyi sağlar |
| Vites kutusu (şanzıman) | Aldığı hareketi istenen tork değerinde şafta veya diferansiyele iletir; geri-ileri hareket ve güç/hız sağlar |
| Şaft (kardan mili) | Vites kutusundan aldığı dönme hareketini diferansiyele iletir |
| Diferansiyel | Hareketi 90 derece kırıp akslara iletir; virajda içteki tekerleği az, dıştakini fazla döndürür |
| Akslar | Diferansiyelin hareketini tekerleklere iletir |
| Tekerlekler (jant, lastik) | Aracın yolla temasını ve sarsıntısız hareketini sağlar |
Sıra: Motor → Debriyaj → Vites kutusu → Şaft → Diferansiyel → Akslar → Tekerlekler.
Bakım ve Basit Arızalar
- Debriyaj balatası yağlanmış/bitmiş veya debriyaj teli kopmuşsa debriyaj ayırma yapamaz.
- Debriyaj pedalından ayak hızlı çekilirse balata sıyırır; sürekli yarım basılırsa balata aşınır; gereksiz basılı tutulması debriyaj bilyesini bozar.
- Vites kutusu ve diferansiyel yağları servis kitabında belirtilen sürelerde değiştirilir.
- Baskı-balata aşınmış ve ayırma yapmıyorsa yenisiyle değiştirilir.
4 Süspansiyon Donanımı
Görevi: Sürücü ve yolcuların yol bozukluklarından etkilenmeden sarsıntısız yolculuk yapmasını sağlamak.
| Parça / Kavram | Görevi |
|---|---|
| Yaylar (helezon) | Çukur ve tümseklerden gelen salınımı ve darbeyi üzerine alır |
| Makaslar (yaprak yay) | Genellikle otobüs ve kamyon gibi ağır araçlarda yaylanmayı sağlar |
| Amortisör | Yaydaki salınımı yavaşlatır, taşıyıcı sistemlerin yorulmasını önler, konforlu sürüş sağlar |
5 Direksiyon Sistemi ve Ön Düzen
Görevi: Aracın dönüşünü sağlamak.
| Parça / Kavram | Görevi |
|---|---|
| Direksiyon simidi | Sürücünün araca yön vermesini sağlar |
| Direksiyon mili | Simidin hareketini dişli kutusuna iletir |
| Direksiyon dişli kutusu | Hareketi rot ve rot başlarına iletir |
| Rot ve rot başları | Hareketi manevra yönüne göre ön tekerleklere iletir |
| Ön düzen ayarları | Rot, kamber, kaster ayarı |
- Direksiyon dişli kutusu dişli yağı ile yağlanır.
- Dişli ve rot başı aşınması direksiyon boşluğuna yol açar.
- Rot ayarı bozuksa araç bir tarafa çeker, lastikler dengesiz aşınır.
6 Fren Sistemi
Görevi: Fren pedalına basılmasıyla aracın hızını azaltmak veya durdurmak, duran aracı sabitlemek.
| Parça / Kavram | Görevi |
|---|---|
| Fren pedalı | Basıldığında hidrolik yağ üzerine baskı yaparak frenlemeyi başlatır |
| Merkez (fren) pompası | Pedala basılınca hidroliği sıkıştırır |
| Fren boruları | Hidrolik basıncı tüm tekerleklere ulaştırır |
| Fren pistonu | Fren pabuçlarını/balataları açarak veya sıkarak frenler |
| Fren balataları | Fren yapılınca kampanaya sürtünerek dönmeyi engeller, yavaşlatır |
| Disk ve kampana | Akslarla birlikte dönen, jant ve lastiğin takıldığı, frenle yavaşlatılan eleman |
Çalışma: Pedala basılır → pompa hidroliği sıkıştırır → basınç pistonları hareket ettirir → balatalar tekerleğin dönüşünü engeller → araç yavaşlar ve durur.
Ağır ticari araçlar: Kamyon ve otobüslerde hidrolik yerine genellikle hava frenli sistem kullanılır; hava tanklarındaki suyun düzenli boşaltılması günlük bakımın parçasıdır. (Bu bölümdeki anlatım hidrolik sistem esaslıdır.)
7 Aydınlatma ve Gösterge Sistemleri
Aydınlatma ve ikaz sistemi: Gece de gündüz gibi rahat sürüş sağlayan, far, sinyal, korna ve lambalardan oluşan; sigorta ile emniyete alınan komple sistemdir.
| Parça / Kavram | Görevi |
|---|---|
| Akü | Elektrik enerjisini depolar |
| Kontak anahtarı | Elektrik sisteminin kontrol edilmesini sağlar |
| Sigorta | Elektrik devresini kısa devre ve yüksek akıma karşı korur; yangın tehlikesini önler |
| Fren ve geri vites müşürü | Frene basınca fren lambasını, geri vitese alınca geri vites lambasını yakar |
| Korna | Sesle işaret verir |
| Lambalar ve kablolar | Aydınlatma ve elektrik iletimi |
Araç Işıkları
| Işık | Ne zaman kullanılır |
|---|---|
| Yakını gösteren far (kısa) | Gece şehir içinde, diğer araçları takip ederken veya karşılaşmada; gündüz tünellere girerken. Aydınlatma mesafesi 25 m |
| Uzağı gösteren far (uzun) | Gece şehirlerarası yolda ve karanlık tünelde. Aydınlatma mesafesi 100 m |
| Park ışığı (ön-arka) | Arıza ve kaza gibi durumlarda; arka park ışığı ön ışıklarla aynı anda yanar |
| Selektör | Gece araç sollarken, görüşün yetersiz olduğu tepe üstü, viraj, kavşakta ikaz amaçlı |
| Sis ışığı | Yalnızca sisli, karlı, yağmurlu havada, yakını gösteren ışıklarla birlikte |
| Dönüş ışıkları (sinyal) | Sağa/sola dönüş, sollama, şerit değiştirme |
| Acil uyarı (dörtlü flaşör) | Acil durumlarda |
| Plaka ışığı | Işıklarla birlikte yanar; plakayı normal havada 20 m mesafeden okutacak şekilde aydınlatır |
| Stop lambası | Frene basınca kendiliğinden yanar |
| Geri vites ışığı | Geri vitese alınınca yanar |
- Bir lamba yandıysa yenisi takılır; aynı hattaki hiçbir lamba yanmıyorsa sigorta ve kablolar kontrol edilir.
- Fren lambası sağlam olduğu halde yanmıyorsa fren müşürü, geri vites lambası yanmıyorsa geri vites müşürü arızalıdır.
Gösterge Sistemi
Güvenli sürüş için bilgi ve arıza uyarısı verir: hararet, yakıt, km, motor devir göstergeleri ve ikaz ışıkları. Motor çalıştırılmadan önce kontak açılıp göstergeler kontrol edilir; ışıklar söndükten sonra motor çalıştırılır.
| Işık rengi | Anlamı |
|---|---|
| Sönmüş | Sistemde arıza yok |
| Kırmızı | Sistem arızalı; servise gidilmeli, araç o halde sürülmemeli |
| Sarı | Uyarı; acil değilse de en kısa sürede servise gidilmeli |
| İkaz lambası | Anlamı / yapılacak |
|---|---|
| Yağ lambası | Araç acilen durdurulur, motor stop edilir, yağ seviyesi kontrol edilir |
| Şarj lambası | Alternatör devre dışı; tüm akımı akü karşılıyor |
| Hararet uyarısı | Araç hemen uygun yere park edilir, motor stop edilir |
| Fren yağı az | Fren hidroliği veya balatalar kontrol edilmeli |
| El freni | El freni çekili |
| Airbag arızası | Hava yastığı sisteminde arıza |
| Yakıt uyarısı | Yakıt azaldı |
| Emniyet kemeri uyarısı | Kemer takılı değil |
| Hız sabitleyici | Sistem açık |
| Arka cam rezistansı | Rezistans çalışıyor |
| Dörtlü flaşör | Acil durumlarda kullanılır |
| Motor arıza lambası | Egzoz, kızdırma bujisi, yakıt veya oksijen sensörü arızası gibi nedenler |
| Dizel ön ısıtma | Soğukta kontak açılınca yanar; söndükten sonra marşa basılır |
| Lastik basınç uyarısı | Lastik havası azaldı |
| ESP devre dışı | Elektronik denetim sistemi devre dışı |
| ABS lambası | Fren sisteminde (ABS) arıza |
Yol üzerinde kırmızı uyarı: Hızı azalt, en sağ şeride veya varsa banket üzerine geç, motoru durdur ve dörtlü ikaz ışıklarını yak.
8 Aktif-Pasif Güvenlik Sistemleri, Tekerlekler ve Lastikler
Aktif Güvenlik (kazayı önler)
| Parça / Kavram | Görevi |
|---|---|
| ABS (Anti-lock Braking System) | Tekerlekler kilitlenmeden fren yapmayı sağlar; ani frenlerde ve ıslak zeminde manevra ve kontrol yeteneğini artırır |
| ASR / TCS (çekiş kontrolü) | Patinajı önler; patinajda çekişi olan tekerleklere giden gücü kontrol eder |
| ESP (Electronic Stability Program) | Aracın seyir çizgisini korumasına yardım eder, savrulmayı önler |
| HLA (Hydraulic Launch Assist) | "Yokuş kalkış desteği"; rampada duran aracın stop ettirilmeden kalkışına yardımcı olur |
Pasif Güvenlik (kazada korur)
| Parça / Kavram | Görevi |
|---|---|
| Emniyet kemeri | Yolcu ve sürücüyü kaza anında tutar |
| SRS / Airbag (hava yastığı) | Kemerle birlikte kullanılınca azami koruma; çarpışmada çok kısa sürede otomatik devreye girer |
| Baş destekli koltuklar | Kazada boyun yaralanması riskini azaltır |
| Çocuk koltukları | Bebek ve çocukların güvenliği için kullanımı zorunlu koltuklar |
Tekerlekler ve Lastikler
- Görevi: Aracın ağırlığını taşır, yolla temasını sağlar, ıslak ve kuru zeminde durdurmada görev yapar.
- Jant lastiği taşır, tekerleği kampanaya bağlar. Lastik kauçuktan yapılır, üzerinde diş (tırnak) bulunur; iç lastikli (şamrelli) ve iç lastiksiz (dubleks) olmak üzere iki türlüdür.
- Lastik yanağındaki bilgiler: taban genişliği, yanak genişliği, jant çapı, yük endeksi, hız endeksi.
- Az şişirilmiş lastik kenarlardan aşınır, direksiyon zor döner, enerji kaybı ve yakıt tüketimi artar.
- Fazla şişirilmiş lastik tabanın ortasından aşınır, araç zıplar, kontrol güçleşir.
- Balanssızlık: lastiğin sağa-sola/aşağı-yukarı titremesi; yüksek hızda direksiyon titrer.
- Önerilen ebat dışında lastik kullanılmaz.
Lastik Değiştirme Adımları
- Güvenli bir yer bulun.
- Yedek malzemeleri hazırlayın.
- Varsa jant kapağını çıkarın, bijonları gevşetin.
- Aracı krikoyla kaldırın.
- Bijonları açın, tekerleği çıkarın (araç altına koyun).
- Yeni tekerleği takın, bijonları yerleştirin.
- Aracı alçaltın, bijonları tam sıkın.
Kış lastiği, lastik basıncı kontrolü ve sürüş güvenliği ayrıntıları "Güvenli Sürüş Teknikleri" ve "Araç Yolculuk Öncesi" derslerinde de işlenir.
9 Araç Kullanmaya Başlarken
| Konu | Kural |
|---|---|
| Koltuk | Pedallara ve direksiyona uzaklık olmak üzere 2 konumda ayarlanır; iyi sürüş için iyi oturuş esastır |
| Kemer | Sağ elle kısa sürede, zorlanmadan takılır |
| İç dikiz aynası | Oturuş bozulmadan, arka camla bire bir örtüşecek şekilde ayarlanır |
| Dış aynalar | Cam alt çizgisi esas alınır; çizgiyi aracın sonuna kadar görecek şekilde |
Çalıştırma, Yola Çıkış, Park
- Çalıştırma: debriyaj ve frene basılır, vites boşa alınır, araç çalıştırılır.
- Yola çıkış: uygun kalkış vitesi (1 veya geri) takılır, sinyal verilir, el freni indirilir, yan ayna kontrolüyle çıkılır.
- Park: vites boşa alınır, kontak kapatılır, kalkış vitesi takılır (düz veya yokuş yukarıda 1. vites, yokuş aşağıda geri vites), el freni çekilir, önce debriyaj sonra fren bırakılır.
Devrinde Araç Kullanma
| Vites | Hız (genel) |
|---|---|
| 1. vites | 0-20 km/s |
| 2. vites | 20-40 km/s |
| 3. vites | 40-60 km/s |
| 4. vites | 60-80 km/s |
| 5. vites | 80 km/s ve üzeri |
Bu hızlar genellemedir; motor gücüne göre değişir. Kalkış vitesleri (1 ve geri) aracın en kuvvetli vitesleridir, gaz kontrollü verilir.
- Hız büyütülmeden vites büyütülmez, hız küçültülmeden vites küçültülmez.
- Vites değiştirirken gaz bırakılır, debriyaja iyice basılır; vites değişince debriyaj seviyeli ama seri bırakılır, gaza seviyeli basılır.
- Pedallar (soldan sağa): Debriyaj - Fren - Gaz. Debriyaj yalnız vites değişirken ve tam duruşta kullanılır, sert ve ani bırakılmaz; gaza ani basılmaz; ayak freni tüm tekerlekleri aynı anda frenler.
10 Ekonomik Araç Kullanma ve Periyodik Bakım
Yakıt Tüketimini Artıran Etkenler
- Hatalı kullanım alışkanlıkları; önsezisiz, dikkatsiz sürüş
- Uygun olmayan yağ ve yakıt kullanımı
- Tıkalı egzoz susturucusu
- Ayarsız ve uyumsuz frenler (sıkı fren ayarı)
- Hatalı yükleme, araca fazla yük koymak
- Hava akımına engel olan ilave parçalar (tavan bagajı vb.)
- Yüksek hız (90 km/s üzeri), sert duruş-kalkış, sık dur-kalk
- Lastik hava basıncının uygun olmaması; balanssız lastik, ayarsız dingil
- Bozuk süspansiyon
- Kirli veya tıkalı hava filtresi, bozuk karbüratör/enjeksiyon ayarı, jiklenin çekili unutulması, bujilerin kötü ateşlemesi
- Debriyajın kaçırması, aracın uygun viteste kullanılmaması
- Yüksek rölanti devri
Klima ve Yakıt
- Güneşte kalmış aracı çalıştırmadan önce camları açıp sıcak havayı dışarı atın; klima çalışırken camları kapalı tutun.
- Klima her 100 km'de kabaca 1-2 litre fazladan yakıt tüketir.
- Yakıt tipini ve markasını dikkatli seçin; depo kapağı sızdırmaz olmalı, depodan yakıt buharlaşmamalı.
- Yüksek devirde uzun süre araç kullanmayın.
Yakıt tasarrufu sağlayanlar: tam gazdan ve ani hızlanmalardan kaçınmak, bakım ve ayarları aksatmamak, doğru lastik basıncı, tavsiye edilen tip ve ebatta lastik, temiz/yenilenmiş hava filtresi.
Periyodik Bakım
Periyodik motor bakımı
- Hava filtresi değişimi
- Polen filtresi değişimi
- Yakıt filtresi değişimi
- Yağ filtresi değişimi
- Motor yağı değişimi
Diğer bakımlar
- Motor soğutma suyu
- Fren balatalarının değişimi
- Fren hidrolik yağı seviyesi kontrolü
- Bujilerin değişimi
- Akü bakımı veya değişimi
- Lastiklerin değişimi
Kritik Bilgiler
Günlük Kontroller:
- Motor yağı seviyesi (iki çizgi arası)
- Radyatör suyu / antifriz seviyesi
- Fren hidroliği seviyesi
- Lastik basıncı
- Akü elektrolit seviyesi (saf su)
- Aydınlatma ve sinyaller
- Göstergeler ve ikaz ışıkları
Hatırlanacaklar:
- Marş süresi 10-15 saniye
- Vantilatör kayışı gerginliği 1-1,5 cm
- Kısa far 25 m, uzun far 100 m, plaka ışığı 20 m
- Yağ lambası yanarsa motoru hemen durdur
- Kırmızı lamba: dur; sarı lamba: servis
- Pedallar soldan sağa: debriyaj-fren-gaz
Konuyu bitirdin mi?Bu dersin deneme sınavıyla kendini dene.
Denemeyi çöz