İş Sağlığı ve Güvenliği
Ders Hakkında
Bu ders, SRC belgesi sahibi profesyonel sürücülerin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki yasal hak ve sorumluluklarını, acil durum yönetimini, çalışma ortamı risklerini ve kalite-müşteri memnuniyeti ilişkisini kavramalarını amaçlamaktadır.
Ders Bölümleri
1 Yasal Çerçeve ve Sorumluluklar
Temel Kanunlar
4857 Sayılı İş Kanunu
Çalışma hayatında işveren ile çalışan arasındaki iş ilişkisini düzenler (2003).
6331 Sayılı İSG Kanunu
İş sağlığı ve güvenliği konusundaki temel yasal düzenlemedir (2012).
İşverenin Yükümlülükleri (Madde 4)
- Mesleki risklerin önlenmesi için tedbir almak
- Risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmak
- Çalışanları eğitmek ve bilgilendirmek
- İşyerindeki tedbirleri izlemek ve denetlemek
- Çalışanın işe uygunluğunu değerlendirmek
- Tehlikeli bölgelere girişi kontrol altına almak
Çalışanın Yükümlülükleri (Madde 19)
| Madde | Yükümlülük |
|---|---|
| Madde 19-a | Makine, cihaz ve araçları kurallara uygun kullanmak |
| Madde 19-b | Kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak |
| Madde 19-c | Tehlike durumunda işvereni veya temsilciyi haberdar etmek |
| Madde 19-d,e | İşveren ve temsilci ile işbirliği yapmak |
2 Acil Durum Yönetimi
Acil Durum Tanımı ve Amaç
Amaç: İşçileri iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı koruyarak, ruh ve beden bütünlüklerini sağlamak.
Kapsam: Büyük endüstriyel kazalar, doğal afetler, sabotaj gibi dış etkenler.
Yangın Güvenliği
- Mutlaka yangın söndürme tüpü bulunmalı
- Tüp kullanımı eğitimi alınmalı
- Motor/yakıt yangınlarında SU KULLANILMAMALI
- Lastik yangınları için özel talimatlar izlenmeli
İlk Yardım ve İletişim
- Araçta ilk yardım çantası bulunmalı
- Acil telefon numaraları görünür yerde
- 112 acil servis numarası bilinmeli
- İlk yardım eğitimi alınmalı
Acil Durum Organizasyonu
- Başkan ve Başkan Yardımcısı
- Acil Durum Ekipleri
- Haberciler
- Söndürme Ekibi
- Kurtarma Ekibi
- Koruma Ekibi
- İlk Yardım Ekibi
- Sivil Savunma Ekibi
Acil Durum Tatbikatları
Yangın Tatbikatı
Yılda 1 defa
Tutanaklar İnsan Kaynakları'nda saklanır
Acil Tahliye Tatbikatı
Yılda 2 defa
İSG Kurulu tarafından değerlendirilir
3 Çalışma Ortamı ve Araç Güvenliği
Sürücü Çalışma Ortamı
Risk Değerlendirmesi
- En yüksek risk: Trafikte geçirilen zaman
- Eğitim: 6 ayda bir farkındalık eğitimi yenilenmeli
- Sürüş: Defansif sürücülük kuralları uygulanmalı
- Planlama: Yol güzergahı önceden öğrenilmeli
Araç Güvenlik Kontrol Listesi
| Kontrol Noktası | Sorumluluk | Periyot |
|---|---|---|
| Güvenlik Ekipmanları | Temiz ve çalışır durumda | Her sefer öncesi |
| Park Güvenliği | Güvenli park alanları | Her parkta |
| Kabin Düzeni | Düzenli ve temiz | Günlük |
| Tehlikeli Mallar | Turuncu levhalar | Yükleme sonrası |
Kabin Güvenliği
- Buzdolabı Sabitlenmeli
- Televizyon/Radyo Güvenli
- Kahve Makinası Sabit
- Yangın Söndürücü Ulaşılabilir
- Kişisel Eşyalar Sabit
- İlk Yardım Çantası Görünür
4 Yük Güvenliği ve Sorumluluklar
Yük Güvenliği Kontrol Listesi
Yükleme Sonrası Kontroller
- Maksimum brüt ağırlık aşılmış mı?
- Tehlikeli mallar için turuncu levhalar takılı mı?
- Yük uygun şekilde bağlanmış ve emniyete alınmış mı?
- Yük sabitleme malzemeleri çalışır durumda mı?
- Yük güvenliği yetersizse yükleme noktası terk edilmemeli
Yükleyici Sorumluluğu
Yükün güvenli şekilde yüklenmesinden sorumludur.
Şoför Sorumluluğu
Yol güvenliği ve yükün taşınmasından tek başına sorumludur.
Yük Güvenliği Kuralları
- Paletler arasındaki boşluklar hava yastığı ile doldurulmalı
- Gerdirme halatları hasarsız ve amaca uygun olmalı
- İstiflenmiş yükler taşıma sırasında kaymamalı
- Paketler arası boşluklar doldurulmalı
- Yükleme sorumlusu bilgilendirilmeli
5 Kalite ve Müşteri Memnuniyeti
Temel Tanımlar
Kalite
Bir mal veya hizmetin belirli ihtiyaçları karşılayabilme yeteneklerini ortaya koyan özelliklerin tamamıdır.
Müşteri Memnuniyeti
Müşterilerin beklenti, istek, şikayet ve önerilerinin karşılama düzeyi hakkındaki fikridir.
Kalite Algısı
Önemli Bilgiler
- Kalite, müşteri şartları ile uyumu gösterir
- Herkesin kalite ölçütü farklıdır
- Kalite lüks veya pahalı olanı göstermez
- Kalite müşteri beklentilerinin karşılanma derecesidir
Psikososyal Etkenler
Eğitim Gereklilikleri:
- Düzenli stres ile mücadele eğitimi
- Periyodik sağlık kontrolleri
- Psikolojik destek programları
Davranış Eğitimi:
- Olumsuz davranışlara karşı tepki verme
- Çatışma yönetimi eğitimleri
- İletişim becerileri geliştirme
Kaza Durumunda Yapılacaklar
- Çevre emniyetini alın
- Yaralıları güvenli alana taşıyın
- İlk yardım uygulayın
- 112 Acil Servisi arayın
- Kolluk kuvvetlerine bildirin
- Tesis personelini bilgilendirin
- Tehlikeli yük varsa acil durum kartını verin
- Firmanızla iletişime geçin
Sınavda Çıkabilecek Sorular
- 6331 sayılı kanunun işverene yüklediği yükümlülükler nelerdir?
- Acil durum tatbikatları ne sıklıkla yapılmalıdır?
- Yük güvenliği yetersizse ne yapılmalıdır?
- Araç yangınlarında su ne zaman kullanılmaz?
- Çalışanın yükümlülükleri nelerdir? (Madde 19)
- Kalite ve müşteri memnuniyeti ilişkisi nedir?
- Yükleyici ve şoförün ortak sorumlulukları nelerdir?
- Psikososyal etkenlere karşı alınacak önlemler nelerdir?
- İş kazası durumunda ilk yapılacak şey nedir?
- Tehlikeli mallar taşırken hangi önlemler alınmalıdır?