Trafik Kuralları ve Cezalar
Ders Hakkında
Bu ders, SRC belgesi sahibi profesyonel sürücülerin trafik kurallarını, işaretlerini, cezalarını ve araç sınıflarını öğrenmelerini sağlar. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde düzenlenmiştir. Detaylı bilgi için aşağıdaki mevcut ders sayfalarımızı ziyaret edebilirsiniz.
Ders Bölümleri
1 Araç Sınıfları ve Sembolleri
ARAÇ SEMBOLLERİ VE SINIFLARI
Araçlar kullanım amaçlarına ve teknik özelliklerine göre sınıflandırılır. Her sınıfın kendine özgü kuralları ve sınırlamaları vardır.
M YOLCU TAŞIMACILIĞI
- M1: Sürücü dahil en fazla 9 kişilik oturma yeri
- M1G: Arazi tipi kullanıma uygun M1 sınıfı
- M2: Sürücü dahil 9'dan fazla yer, azami kütlesi ≤5 ton
- M3: Sürücü dahil 9'dan fazla yer, azami kütlesi >5 ton
- En az 4 tekerlekli, motorlu yolcu taşıma araçları
N YÜK TAŞIMACILIĞI
- N1: Azami kütlesi ≤3,5 ton
- N1G: Arazi tipi kullanıma uygun N1 sınıfı
- N2: Azami kütlesi >3,5 ton ≤12 ton
- N3: Azami kütlesi >12 ton
- En az 4 tekerlekli, motorlu yük taşıma araçları
O RÖMORK VE YARI RÖMORKLAR
- O1: Azami kütlesi ≤0,75 ton
- O2: Azami kütlesi >0,75 ton ≤3,5 ton
- O3: Azami kütlesi >3,5 ton ≤10 ton
- O4: Azami kütlesi >10 ton
- Römorklar ve yarı römorklar
L MOTOSİKLETLER
- L1 - L6: Motosiklet sınıfları
- G: Arazi Taşıtı
- R: Tarım ve Ormancılıkta kullanılanlar
- S: Tarım alet ve makineleri
- T: Tarım ve Orman Traktörleri
Gabari (Boyutlar)
Araçların yüklü ve yüksüz boyutları kanunla belirlenmiştir. Gabari; yükseklik, genişlik ve uzunluk gibi ölçüleri belirtir.
2 Araç Boyutları ve Ağırlıkları
Azami Boyutlar
Azami Genişlik
2,55 m
Frigorifik taşıtlarda: 2,60 mAzami Yükseklik
4,00 m
Yerden yükseklikGabari
Boyut Sınırları
Yükseklik, genişlik, uzunlukAzami Uzunluklar (Karayolları Trafik Yönetmeliği md. 128)
| Araç Türü | Azami Uzunluk |
|---|---|
| Otobüs dışındaki motorlu araçlar | 12,00 m |
| Römorklar | 12,00 m |
| İki dingilli otobüsler | 13,50 m |
| İkiden çok dingilli otobüsler | 15,00 m |
| Yarı römorklu araçlar (çekici + yarı römork) | 16,50 m |
| Mafsallı (körüklü) otobüsler | 18,75 m |
| Römorklu otobüsler ve römorklu kamyonlar | 18,75 m |
| İki römorklu katarlar | 22,00 m |
Azami Ağırlıklar (md. 128)
Dingil Ağırlığı (en çok)
- Tahriksiz tek dingil: 10 ton
- Tahrikli tek dingil: 11,5 ton
- Üç dingilli aks grubu: dingiller arası 1,3 m veya daha az ise 21 ton, 1,3-1,4 m arası ise 24 ton
Toplam Ağırlık (en çok)
- İki dingilli motorlu araç ve römork: 18 ton
- Üç dingilli motorlu araç: 25 ton (uygun süspansiyon ve çift lastikle 26 ton)
- Dört dingilli motorlu araç: 32 ton
- Beş veya daha çok dingilli yarı römorklu/römorklu katar: 40 ton
- 40 ft ISO konteyner taşıyan, üç dingilli motorlu araç + yarı römork: 44 ton
SRC SÜRÜCÜLERİ İÇİN ÖNEMLİ
Ticari araç kullanan sürücüler olarak araçlarınızın boyut ve ağırlık sınırlarını iyi bilmelisiniz. Aşırı yükleme hem yola ve fren sistemine zarar verir hem de işletene ve yük göndericiye ağır para cezası getirir (Bölüm 6).
3 Trafik İşaretleri ve Anlamları
Trafik İşaretleri Türleri
Trafik işaretleri, yol kullanıcılarına yol ve çevresinin durumu hakkında bilgi veren, yasaklama ve kısıtlamaları bildiren işaretlerdir.
Tehlike Uyarı İşaretleri
Üçgen, kırmızı kenarlıTrafik Tanzim İşaretleri
Daire, kırmızı kenarlıBilgi İşaretleri
Kare veya dikdörtgen, maviDurma ve Park İşaretleri
Mavi zeminliDetaylı İçerik
Tüm trafik işaretlerinin detaylı anlatımı ve örnekleri için Trafik ve Çevre 1. Bölüm sayfamızı ziyaret edin.
4 Hız Kuralları ve Sınırları
Genel Kural
Sürücüler, aksine bir işaret yoksa Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen hız sınırlarını aşmamak zorundadır (Kanun md. 51, Yönetmelik md. 100-101). Hız, yol, hava ve trafik durumuna uygun olmalıdır; sınır içinde olmak her zaman güvenli olmak demek değildir.
Araç Cinsine Göre Azami Hız Sınırları (km/s)
| Araç Cinsi | Yerleşim yeri içi | Çift yönlü karayolu | Bölünmüş yol | Otoyol |
|---|---|---|---|---|
| Otomobil (M1) | 50 | 90 | 110 | 120 |
| Minibüs ve otobüs (M2, M3) | 50 | 80 | 90 | 100 |
| Kamyonet (N1) | 50 | 80 | 85 | 95 |
| Kamyon ve çekici (N2, N3) | 50 | 80 | 85 | 90 |
| Tehlikeli madde taşıyan araçlar* | 30 | 50 | 50 | 60 |
*Belgesinde aksine bir hüküm yoksa. Tehlikeli madde taşımaya mahsus olup boş olarak trafiğe çıkan araçlar kendi sınıflarının hızıyla sürülebilir.
Römorklu Araçlar
Römorklu veya yarı römorklu araçlarda azami hız, aynı cins römorksuz araca göre saatte 10 km daha düşüktür.
En Düşük Hız
Zorunlu haller dışında şehirlerarası karayolunda en az 15 km/s, otoyolda en az 40 km/s ile gidilir.
Hız Sınırlayıcı Cihaz (SRC SÜRÜCÜLERİ İÇİN ÖNEMLİ)
- N2 ve N3 sınıfı kamyon ve çekicilerde ile M2 ve M3 sınıfı minibüs ve otobüslerde hız sınırlayıcı cihaz zorunludur.
- Cihaz ayarı: kamyon ve çekicilerde 99 km/s, minibüs ve otobüslerde 110 km/s.
- Bu araçlar yerleşim yeri içinde diğer araçlarla aynı hız sınırlarına uyar.
- Yapısı gereği hızı kamyon ve çekicilerde 99, minibüs ve otobüslerde 110 km/s'i aşmayan araçlar kapsam dışıdır.
Hız İhlali Cezaları (2918 sayılı Kanun md. 51, 2026)
| Aşım (km/s) | Yerleşim yeri içi | Yerleşim yeri dışı |
|---|---|---|
| 6-10 | 2.000 TL | - |
| 11-15 | 4.000 TL | 2.000 TL |
| 16-20 | 6.000 TL | 4.000 TL |
| 21-25 | 8.000 TL | 6.000 TL |
| 26-35 (dışında 26-30) | 12.000 TL | 8.000 TL |
| 36-45 (dışında 31-40) | 15.000 TL | 12.000 TL |
| 46-55 (dışında 41-50) | 20.000 TL | 15.000 TL |
| 56-65 (dışında 51-60) | 25.000 TL | 20.000 TL |
| 66 ve üzeri (dışında 61-70) | 30.000 TL | 25.000 TL |
| Dışında 71 ve üzeri | - | 30.000 TL |
Sürücü Belgesinin Geri Alınması
En yüksek üç kademede (yerleşim içinde 46 km/s ve üzeri, dışında 51 km/s ve üzeri) sürücü belgesi sırasıyla 30, 60 ve 90 gün geri alınır. Geri alınan belge, ancak idari para cezalarının tamamı ödendikten sonra iade edilir. Bir yılda beşinci kez geri alınırsa psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi gerekir.
Yönetmelik md. 101: Azami hızı %10 oranında aşanlara işlem yapılmaz (tolerans). Radar yeri tespit eden veya sürücüyü uyaran cihaz bulundurmak yasaktır.
5 SRC Özel: Ticari Araç Kuralları
SRC belgeli profesyonel sürücülerin, yukarıdaki genel kurallara ek olarak uyması gereken özel yükümlülükler. Ayrıntılar Güvenli Sürüş Teknikleri dersinin son bölümündedir.
Çalışma ve Dinlenme (Yönetmelik md. 98)
- 24 saatte en çok 9 saat, kesintisiz en çok 4,5 saat sürüş
- 4,5 saat sonra en az 45 dakika mola
- 24 saatte 11 saat kesintisiz dinlenme
- En çok 6 günlük sürüşten sonra en az 24 saat hafta tatili
- Birleşik 2 haftada toplam en çok 90 saat
Takograf (md. 98-99)
- Şehirlerarası taşımada otobüs, kamyon ve çekicilerde zorunlu
- Arızalı veya olmayan takografla araç trafiğe çıkarılmaz
- Sürücü kayıtları 1 ay araçta saklar; işleten işyerinde 5 yıl saklar
- Takografa müdahale ederek yanlış veri üretmek yasaktır (Kanun md. 31/3)
Yük ve Boyut
- Azami yüklü ağırlık ve dingil ağırlığı aşılamaz
- Yük, yola ve trafiğe tehlike oluşturacak şekilde yüklenemez ve emniyetli bağlanmalıdır
- Ağırlık ve boyutları bakımından özel izne bağlı yükler, izinsiz taşınamaz
- Tehlikeli madde, gerekli izin ve tedbirler alınmadan taşınamaz
Kış Lastiği ve Kar Zinciri (Kanun md. 65/A)
- Zorunlu dönemde kış lastiği kullanmayan araç için işletene idari para cezası uygulanır
- Karlı ve buzlu havada kamyon, çekici ve otobüslerde kar zinciri bulundurmak ve gerektiğinde kullanmak zorunludur
- Dönem ve kapsam için Güvenli Sürüş dersine bak
6 Ceza ve Ceza Puanları (2026)
Nasıl Okunur?
Aşağıdaki tutarlar 2026 Yılı Trafik İdari Para Cezası Rehberi'ne göredir. Tutarlar her yıl güncellenir. Ödeme süresinde ödenirse %25 indirim uygulanır. Ceza puanı yalnızca sürücüye, bazı cezalar ise araç işletenine kesilir.
| İhlal (Kanun md.) | Para Cezası | Ceza Puanı | Ek Yaptırım |
|---|---|---|---|
| Kırmızı ışık ihlali (47/1-b) | Güncel rehbere bakınız | 20 | Tekrarında sürücü belgesi geri alınır, çok tekrarında iptal |
| Hususi otomobil dışındaki araçlarla 0,20 promil üzeri alkol (48/5) | Güncel rehbere bakınız | 20 | Belge geri alma: 1. kez 6 ay; 2. kez 2 yıl; 3 ve sonrası 5 yıl (5 yıl içinde). 1,00 promil üzeri ve kazalı hâllerde ayrıca TCK 179 |
| Emniyet kemeri takmamak (78/1-a) | 2.500 TL | 15 | Sürücü ve yolcuya uygulanır |
| Seyir halinde telefonu ele alarak kullanmak (73/c) | Güncel rehbere bakınız | 10 | Bir yılda 3 ve üzeri ihlalde her seferinde 30 gün belge geri alma |
| Günlük dinlenme süresini ihlal (49/3-d) | 3.000 TL (sürücü aynı zamanda işleten ise 6.000 TL) | 20 | Sürücüye ve işletene ayrı ayrı |
| Haftalık dinlenme süresini ihlal (49/3-e) | 5.000 TL | 20 | Sürücüye ve işletene ayrı ayrı |
| Takograf bulundurmamak, kullanmamak veya kullanılır şekilde bulundurmamak (31/1-b) | Sürücü aynı zamanda işleten ise 150.000 TL | 20 | Eksiklik giderilinceye kadar trafikten men |
| Takograf veya hız sınırlayıcıya müdahale (31/3) | - | - | Belge geri alma: 1. defa 30 gün ve tekrarında artar |
| Azami yüklü ağırlığı aşmak (65/1-b) | İşletene ve göndericiye; aşım arttıkça 10.000, 20.000, 30.000, 40.000 TL ve üstü | - | Aşım oranına göre kademeli |
| Azami dingil ağırlığını aşmak (65/1-c) | İşletene 10.000 TL | - | - |
| Tehlikeli şekilde yükleme yapmak (65/1-d) | 3.000 TL | 15 | Şartlar sağlanıncaya kadar trafikten men |
| Tehlikeli madde taşımada izin ve tedbirlerin alınmaması (65/1-e) | 20.000 TL | 15 | Şartlar sağlanıncaya kadar trafikten men |
| Taşıma sınırı üstünde yolcu almak (65/1-a) | 1.000 TL | 10 | Fazla yolcular en yakın yerleşimde indirilir |
| Zorunlu dönemde kış lastiği kullanmamak (65/A) | İşletene 6.000 TL | - | Lastiği uygun hâle getirebilecekleri en yakın yerleşime kadar gitmelerine izin verilir |
| Karlı-buzlu havada kamyon, çekici, otobüste kar zinciri bulundurmamak/kullanmamak (65/A/2) | Sürücüye 6.000 TL | - | - |
Hız ihlali tutarları Bölüm 4'te verilmiştir. "Güncel rehbere bakınız" yazan kalemlerin tutarı bu ders notunda sabitlenmemiştir; ceza tutarlarını her yıl yayımlanan rehberden kontrol edin.
Ceza Puanı Sistemi (Kanun md. 118)
- Trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanı dolduran sürücünün belgesi 2 ay geri alınır ve eğitime tabi tutulur.
- Aynı yıl içinde 100 puan ikinci kez dolarsa belge 4 ay geri alınır; psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi yapılır.
- Bir yılda üç defa 100 puan dolarsa sürücü belgesi süresiz iptal edilir.
- Ölümlü kazaya asli kusurlu olarak sebep olan sürücünün belgesi 1 yıl geri alınır.
Tutarlar: 2026 Yılı Trafik İdari Para Cezası Rehberi ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (7574 sayılı Kanunla 12/2/2026'da değişik hâli).
7 Trafik Kazaları ve Sorumluluklar
Kaza Yerinde Yapılması Gerekenler
Bir trafik kazasına karıştığınızda veya kaza yerine ilk ulaşan kişi olduğunuzda yapmanız gerekenler.
Kaza Yerinde Yapılacaklar
Yapılmaması Gerekenler
- Kaza yerinden kaçmayın (hit and run)
- Tartışmaya girmeyin, suçu kabul etmeyin
- Yaralıları yerinden oynatmayın
- Trafiği tıkayacak şekilde durmayın
- Alkol veya uyuşturucu testinden kaçınmayın
Kaza Tespit Tutanağı
- Maddi hasarlı kazalarda düzenlenir
- Tarafların ortak imzası gerekir
- Sigorta şirketine verilir
- Eksiksiz ve doğru doldurulmalı
- Sigorta şirketine süresi içinde teslim edilmeli
Detaylı Bilgi
Trafik kazaları ve sorumlulukların detaylı anlatımı için Trafik ve Çevre 2. Bölüm sayfamızı ziyaret edin.
8 Çevre Koruma Kuralları
Sürücü, aracından kaynaklanan çevre kirliliğini önlemekle yükümlüdür. Çevre hukukunun temel ilkesi "kirleten öder" ilkesidir; kirliliğin giderilme maliyeti kirleten tarafından karşılanır.
Egzoz ve Gürültü
- Egzoz emisyonu, periyodik araç muayenesinin bir parçası olarak kontrol edilir
- Gereksiz rölanti ve gereksiz korna kullanımından kaçının
- Egzozu veya motoru izinsiz değiştirmek, gürültüyü ve emisyonu artırır; yasaktır
- Bakımı yapılmamış araç hem yakıtı boşa harcar hem de fazla emisyon üretir
Atık ve Sızıntı
- Atık yağ, akü ve lastik yetkili tesislere teslim edilir; doğaya veya kanalizasyona bırakılmaz
- Yakıt veya yağ sızıntısı varsa araç çalıştırılmaz, sızıntı kontrol altına alınır ve yetkililere bildirilir
- Araçtan yola veya yol kenarına çöp, izmarit ya da sıvı atmak yasaktır
SRC SÜRÜCÜLERİ İÇİN ÖNEMLİ
Tehlikeli madde taşıyan araçlarda çevreye zarar verme riski yüksektir. Bu araçlarda belgeler, izinler ve alınması gereken tedbirler eksiksiz olmalıdır; aksi hâlde araç trafikten men edilebilir (Bölüm 6).
SRC Sürücüleri İçin Kritik Kurallar
Kesinlikle Uyulması Gerekenler:
- Çalışma ve dinlenme süreleri (Yönetmelik md. 98; uluslararası taşımada AETR)
- Hız sınırlayıcı cihaz kullanımı (N2, N3, M2, M3)
- Takograf kayıtlarının düzenli tutulması
- Yük ve boyut sınırlarına uyum
- Alkollü araç kullanmama
- Emniyet kemeri takma (sürücü ve yolcular)
Ağır Cezalı İhlaller:
- Alkollü araç kullanma (sürücü belgesinin 6 aydan 5 yıla kadar geri alınması)
- Aşırı hız (belgenin 30-90 gün geri alınması)
- Aşırı yük ve tehlikeli yükleme (ağır para cezası, trafikten men)
- Takograf bulundurmama veya müdahale (trafikten men, belge geri alma)
- Dinlenme sürelerini ihlal (para cezası ve 20 ceza puanı)
- Kaza yerinden kaçma (kazaya karışan sürücünün yükümlülüklerini yerine getirmemesi)
Sınavda Çıkabilecek Sorular
- Araç sınıfları M1, M2, M3, N1, N2, N3 ne anlama gelir?
- Azami araç boyutları nelerdir? (genişlik, yükseklik, uzunluk)
- SRC sürücüleri için hız sınırları nelerdir?
- AETR kurallarına göre çalışma ve dinlenme süreleri?
- Hangi araçlarda hız sınırlayıcı cihaz zorunludur?
- Takograf kayıtları ne kadar süre saklanmalıdır?
- Hususi otomobil dışındaki araçlarda alkol sınırı nedir?
- Aşırı yük ve boyut cezaları nelerdir?
- Ceza puanı sistemi nasıl işler?
- Kaza yerinde yapılması gerekenler nelerdir?
- Hız sınırlayıcı ayarı kamyon ve otobüste kaç km/s'tir?
- Çevre kirliliğine neden olmanın cezası nedir?